پرامپتنویسی فارسی: چطور از هوش مصنوعی خروجی بهتر بگیریم
بیشتر شکایتها از کیفیت خروجی هوش مصنوعی، در واقع شکایت از پرامپت است. همان مدل با همان اشتراک، وقتی درست از او بخواهید، جواب کاملاً متفاوتی میدهد.
پرامپت خوب چه ویژگیهایی دارد؟
پرامپت خوب چهار چیز را مشخص میکند: نقشی که مدل باید بگیرد، کاری که باید انجام دهد، زمینهای که باید بداند، و شکل خروجی که میخواهید. هرچه این چهار مورد صریحتر باشند، خروجی نزدیکتر است. مبهمترین بخش پرامپت، همان بخشی است که مدل خودش پر میکند.
چهار جزء یک پرامپت مؤثر
ترتیب این چهار تا اهمیت زیادی ندارد؛ بودنشان اهمیت دارد. هر کدام که نباشد، مدل با فرض پیشفرض خودش پرش میکند و آن فرض معمولاً با چیزی که در ذهن شما بود فرق دارد.
| جزء | چه میگوید | نمونه |
|---|---|---|
| نقش | مدل باید از دید چه کسی بنویسد | بهعنوان یک ویراستار فارسی… |
| کار | دقیقاً چه کاری انجام شود | این متن را به نصف کوتاه کن |
| زمینه | چه چیزی باید بداند | مخاطب مدیران غیرفنیاند |
| قالب | خروجی چه شکلی باشد | در سه بند، هر بند حداکثر دو جمله |
شش اشتباه رایج در پرامپت فارسی
- خواستن چند کار در یک پرامپت. «خلاصه کن و ترجمه کن و لحنش را رسمی کن» معمولاً هر سه را نصفه انجام میدهد.
- ندادن نمونه. یک نمونه از خروجی مطلوب، از ده جمله توضیح مؤثرتر است.
- مبهمگذاشتن طول. «کوتاه» برای مدل عدد نیست؛ «حداکثر ۱۰۰ کلمه» هست.
- نگفتن مخاطب. متنی که برای مدیرعامل نوشته میشود با متنی که برای مشتری نوشته میشود یکی نیست.
- نپرسیدن دوباره. اصلاح خروجی در پیام بعدی («کوتاهترش کن، بند دوم را حذف کن») معمولاً سریعتر از نوشتن پرامپت کامل از اول است.
- انتظار دانش روز. مدل چیزی را که بعد از دادهی آموزشش رخ داده نمیداند؛ اگر لازم است، خودتان در پرامپت بگذارید.
یک نکتهی خاص فارسی: اگر خروجی را برای انتشار میخواهید، صریح بخواهید که از نیمفاصله درست استفاده کند و «ی» و «ک» فارسی بنویسد. بدون این درخواست، خروجی معمولاً نیاز به ویرایش دستی دارد.
پرامپت برای تصویر، قواعد دیگری دارد
در تولید تصویر، مدل جمله را مثل متن نمیخواند؛ بیشتر به کلمات کلیدی و وزنشان واکنش نشان میدهد. پس ساختار جملهی روان کمک زیادی نمیکند، ولی مشخصکردن این پنج چیز کمک میکند:
- موضوع اصلی — دقیقاً چه چیزی در تصویر باشد
- سبک — عکاسی، نقاشی رنگروغن، تصویرسازی تخت، سهبعدی
- نور و فضا — نور طبیعی، ساعت طلایی، پسزمینهی ساده
- زاویه و کادر — نمای نزدیک، از بالا، تمامقد
- آنچه نمیخواهید — بعضی مدلها پرامپت منفی جدا میگیرند
وقتی کار شخصی نیست و اداری است
برای کارهای روزمره و خلاقانه، پرامپت آزاد بهترین راه است. ولی اگر هر روز نامهی اداری، صورتجلسه یا قرارداد مینویسید، نوشتن پرامپت از اول هر بار خودش اتلاف وقت است.
برای این دسته، ابزار آمادهای که قالب کار را از قبل میداند سریعتر از هر پرامپتی است.
پرسشهای متداول
پرامپت را فارسی بنویسم یا انگلیسی؟
برای متن فارسی، پرامپت فارسی بنویسید تا لحن و اصطلاحات درست دربیاید. برای تولید تصویر، هر دو کار میکند و تفاوتش به مدل بستگی دارد؛ امتحانکردن هر دو روی یک ایده سریعترین راه فهمیدن است.
چرا هر بار خروجی متفاوتی میگیرم؟
مدلهای زبانی ذاتاً قطعی نیستند و با پرامپت یکسان هم خروجیشان کمی فرق میکند. اگر ثبات مهم است، نمونهی خروجی مطلوب را در پرامپت بگذارید.
پرامپت طولانی بهتر است؟
نه لزوماً. پرامپت **دقیق** بهتر است. جملههای اضافهای که اطلاعات تازهای نمیدهند، فقط توجه مدل را پخش میکنند.
همین حالا امتحان کنید
بهترین راه یادگیری پرامپت، نوشتن چند نسخه از یک درخواست و مقایسهی خروجیهاست.
شروع گفتگو
